Tuesday, December 11, 2012

Thủy điện Việt Nam đi “ngược chiều” thế giới - Kỳ 5: Cần chấm dứt cảnh ai cũng làm thủy điện - TNO

SCT - Đã quá trễ, thưa các Ngài! Về "cơ bản", "ta" đã hoàn thành tàn phá Tây Nguyên.


Thủy điện Việt Nam đi “ngược chiều” thế giới - Kỳ 5: Cần chấm dứt cảnh ai cũng làm thủy điện

Đó là ý kiến của PGS-TS Phạm Hồng Giang (ảnh) , Chủ tịch Hội Đập lớn và phát triển nguồn nước Việt Nam, khi trả lời phỏng vấn Báo Thanh Niên.


Nhiều hạng mục như âu tàu, cửa xả đáy... thủy điện thế giới làm nhưng VN không làm, có phải do chúng ta chưa có quy chuẩn cụ thể cho việc xây dựng thủy điện không, thưa ông?
Thủy điện Việt Nam đi “ngược chiều” thế giới: Cần chấm dứt cảnh ai cũng làm thủy điện
Quản lý xây dựng từ thiết kế đến thi công đều buông lỏng. Các công trình lớn của nhà nước được tập trung làm khá tốt, có các chuyên gia nước ngoài, nhưng nhiều đập nhỏ làm ào ào, xét duyệt gần như không có
Chính phủ đã có Nghị định 72 quy định về an toàn đập, nhưng để cụ thể hóa hơn các quy định này lại chưa có được các văn bản pháp lý tiếp theo.
Thực tế chúng ta đang thiếu những thể chế nghiêm ngặt khi phê duyệt, quy hoạch, quản lý và giám sát với các dự án thủy điện.
Trách nhiệm giữa các bộ có liên quan từ Công thương, Tài nguyên -  Môi trường, Xây dựng... vẫn chưa rõ ràng. Chưa kể, việc quản lý được phân cấp về địa phương nhưng nhân lực tại địa phương lại thiếu am hiểu chuyên môn, cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng dễ dãi trong phê duyệt dự án thủy điện.
Chỉ nói đơn giản như quy trình vận hành liên hồ chứa, các công trình lớn đa số đã được phê duyệt quy trình vận hành, nhưng với các bậc thang thủy điện vừa và nhỏ dày đặc ở miền Trung, Tây nguyên, quy trình vận hành liên hồ lại đang rất thiếu hoặc sơ sài.
Theo ông, sai lầm lớn nhất trong phát triển thủy điện ở VN hiện nay là gì?
Phát triển thủy điện VN có nhiều thiếu sót trong tất cả các khâu, từ quy hoạch tới quản lý xây dựng. Khi quy hoạch không xem xét phê duyệt kỹ càng, không đặt dự án trong tổng thể phát triển nguồn nước trong lưu vực. Quản lý xây dựng từ thiết kế đến thi công đều buông lỏng.
Các công trình lớn của nhà nước được tập trung làm khá tốt, có các chuyên gia nước ngoài, nhưng nhiều đập nhỏ làm ào ào, xét duyệt gần như không có. Ở các nước, chủ nhiệm công trình không phải ai cũng làm được, mà phải có chứng chỉ, có thời gian tập sự, kinh nghiệm thực tế. Nhưng VN ai cũng làm thủy điện được.
Chúng ta còn buông lỏng quản lý vận hành nhà máy, coi nhẹ, thậm chí bỏ qua tác động của việc thay đổi dòng chảy đến môi trường và dân sinh ở hạ du.

Thanh tra dự án thủy điện miền Trung - Tây nguyên
 Ngày 6.12, nguồn tin từ Bộ TN-MT cho biết Bộ vừa thành lập đoàn thanh tra các dự án thủy điện tại Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Đắk Nông, Lâm Đồng. Tại mỗi tỉnh đoàn sẽ thanh tra 2-3 dự án thủy điện trong việc chấp hành pháp luật về đất đai, môi trường, tài nguyên nước và khí tượng thủy văn. Thời gian thanh tra kéo dài trong 20 ngày làm việc.
Cùng ngày, thiếu tướng Nguyễn Quy Nhơn, Phó tư lệnh Quân khu, Trưởng ban PCBL và TKCN Quân khu 5, cùng đoàn công tác của Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã có buổi làm việc với tỉnh Quảng Nam về “Kế hoạch sử dụng lực lượng vũ trang phối hợp với các ban, ngành tổ chức sơ tán nhân dân vùng hạ du thủy điện Sông Tranh 2 khi có tình huống vỡ đập xảy ra”.  
Gia Bình - Hồ Trọng - Trùng Dương

Sau những sự cố thủy điện liên tiếp thời gian qua, theo ông, cần chấn chỉnh như thế nào đối với quy hoạch và phát triển thủy điện, đặc biệt thủy điện nhỏ và vừa hiện nay?
Phải chấn chỉnh từ chính sách, thể chế đến lựa chọn nhân lực - các chủ đầu tư được tham gia thủy điện. Cần quy định rõ hơn bộ tiêu chuẩn, tiêu chí an toàn đập như bắt buộc phải có các yếu tố kỹ thuật nào...
Mặt khác, quản lý đập và an toàn đập là lĩnh vực chuyên môn đặc thù, người chịu trách nhiệm phải được đào tạo nghiêm túc, có kinh nghiệm thực tế. Không thể ai cũng tham gia làm thủy điện, mà phải am hiểu và có kinh nghiệm.
Các sự cố diễn ra tới thời điểm này chủ yếu xảy ra với các thủy điện do tư nhân làm, cho thấy hậu quả từ sự thiếu kinh nghiệm trong quản lý và vận hành, cũng như cẩu thả và thiếu trách nhiệm với công trình và người dân địa phương. Như chủ đầu tư thủy điện Đắk Mek 3 vừa qua phát biểu rất phi kỹ thuật, làm sao xe ben có thể đâm vỡ đập thủy điện, nếu như không phải anh thi công ẩu, sai quy trình.
Việc phát triển thủy điện vẫn rất cần thiết, vì đây là nguồn năng lượng sạch và tái tạo trong bối cảnh các nguồn năng lượng khác đang cạn dần. Đa dạng hóa các nguồn đầu tư thủy điện cũng là hợp lý, nhưng phải tăng cường quản lý, kiểm soát chặt chẽ.
Theo tôi, phải sớm chấm dứt tình trạng ai cũng được làm thủy điện. Cùng với việc rà soát quy hoạch, loại bỏ các dự án thủy điện chậm tiến độ quá lâu, thiếu hiệu quả, Bộ Công thương cần sớm xây dựng tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư thủy điện đủ năng lực, đủ kinh nghiệm và tài chính.
Mặt khác, không nhất thiết phải xây dựng ồ ạt tới cả gần 1.000 đập thủy điện, trong khi nhiều đập chỉ có công suất vài MW. Thay vào đó, cần học hỏi kinh nghiệm các nước đang lập phương án nâng cao công suất thủy điện bằng cách tôn cao các đập hiện có và nâng cao hiệu suất thủy điện bằng công nghệ hiện đại hơn.

Dừng cấp phép thủy điện
Trước mắt không nên làm trầm trọng thêm vấn đề, bằng cách không cấp phép thêm cho các dự án thủy điện. Kế đến, cần phải thực hiện rà soát, nghiêm túc đánh giá lại một cách tổng thể hệ thống thủy điện từ bắc đến nam xem làm thủy điện chúng ta được gì và mất gì để từ đó có giải pháp phù hợp, dự án nào nên duy trì hay hủy bỏ. Mặt khác, cần có dự báo chính xác về nhu cầu điện để xây dựng giải pháp phù hợp. Để đáp ứng nhu cầu năng lượng cần phải tìm kiếm những nguồn năng lượng khác thay thế, không nhất thiết chỉ dựa vào thủy điện.
TS Lê Anh Tuấn, Trường ĐH Cần Thơ
Tuân thủ 7 nguyên tắc bền vững
Năm 2000, Ủy ban Thế giới về đập đã đưa ra khuyến cáo 7 nguyên tắc Chiến lược để phát triển đập. Đây cũng là những nguyên tắc để đảm bảo cho việc phát triển thủy điện bền vững nhưng hiện VN chúng ta chưa tuân theo 7 nguyên tắc này. Phát triển thủy điện bền vững phải xét một cách toàn diện về xã hội, môi trường, kinh tế trong tất cả các giai đoạn từ khi quy hoạch cho đến giai đoạn khả thi, thiết kế, xây dựng và vận hành. Như vậy, xây dựng một công trình thủy điện vẫn có thể thực hiện nhưng phải tuân theo những nguyên tắc này.
Còn những giải pháp khác, chắc chắn chúng ta phải tính đến như: năng lượng gió, năng lượng mặt trời, năng lượng sóng biển, năng lượng địa nhiệt... để giảm sự phụ thuộc vào thủy điện và nguồn năng lượng hạt nhân, được cho là nhiều rủi ro và có thể gây ra thảm họa.
TS Đào Trọng Tứ, Giám đốc Trung tâm phát triển bền vững tài nguyên nước và thích nghi biến đổi khí hậu (CEWAREC)
Chí Nhân (ghi)
Mai Hà (thực hiện

5 comments:

  1. Nguyễn Khắc Tâm - USADecember 11, 2012 at 10:52 AM

    Dear all,

    Hôm nay đọc mấy bài về thủy điện tàn phá sông Sêrêpốk, buồn thấu tâm can. Lòng tham của các cá nhân, doanh nghiệp, sự vô cảm và bất lực của chính quyền cũng như sự u mê, ích kỷ và ngu dốt của con người nói chung đã đến mức vô phương cứu chữa. Tại sao báo chí càng lên tiếng, các giòng sông ngọn suối ở Tây Nguyên càng bị chia cắt, tàn phá? Đường HCM, bô xít, rồi thủy điện (6 cái trên sông Sêrêpok - bao nhiêu trên sông Sêsan?). Bao nhiêu thác ghềnh xinh đẹp cùng rừng thiêng đại ngàn hùng vĩ một thời đã đem là nguồn cảm hứng vô biên cho văn hóa, thi ca, con người Tây Nguyên, giờ đã thật sự biến mất và sẽ chỉ còn tồn tại trên những trang giấy. Không ngờ chỉ trong vòng vài năm trở lại đây mà HỌ đã phá sạch sẽ một vùng sinh cảnh thiêng liêng nhất, xinh đẹp nhất, quí giá nhất của đất nước.

    Những ngày xưa khi về VN (lúc còn độc thân) tôi háo hức đi "phượt" bao nhiêu thì giờ này mỗi lần về tôi buồn bấy nhiêu. Tôi đã từng lang thang hàng tháng trời ở vùng sông nước miền Tây, và đi khắp các tỉnh Tây Nguyên, từ Đà Lạt, Đắc Lắc đến Gia Lai. Ở đâu cũng thấy đất nước xinh đẹp tuyệt vời, cảm thán vô cùng. Tình yêu thiên nhiên Việt Nam đã đến với tôi trong giai đoạn này và ở mãi trong tôi cho đến ngày hôm nay. Vậy mà....

    Nay tôi chỉ về thăm bà con vài tuần rồi đi ngay, không còn lang thang khắp đất nước như xưa vì không muốn nhìn thấy cảnh những giòng sông một thời cuồn cuộn chảy bị các khối bê tông vô hồn chia cắt đổi giòng, những ngọn thác hùng vĩ giờ này chỉ còn lại vài giọt nước rỉ rả, rêu phong rác rưởi phủ đầy. Ôi còn đâu Tây Nguyên của một thời!

    Tôi đã đến khu du lịch Bản Đôn 1 lần khi giòng sông Sêrêpok vẫn còn chảy cuồn cuộn. Không bao giờ quên cảm giác vui sướng miên man được hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ của đại ngàn Tây Nguyên. Nay thủy điện Sêrêpok 4A chặn hết nước đưa vô kênh đào, rồi tiếp tục đến TĐ Đrang Phốk sẽ được xây dựng. Bản Đôn sẽ còn lại gì?

    Buồn lắm, thổ lộ mấy dòng cùng nhóm, mong các bạn và quí vị đừng thấy phiền lòng nhé.

    NKT.

    ReplyDelete
  2. Nguyen Huynh Thuat (Nguyễn Huỳnh Thuật)December 11, 2012 at 11:14 AM

    Dong Nai hydro projects should be suspended: expert
    Posted on DECEMBER 3, 2012 Written by TUOITRENEWS LEAVE A COMMENT
    Chọn Ngôn ngữ​▼

    Leadership Development Bible Stories Stock Photos
    “We should take action that helps suspend these two hydro projects; otherwise we will commit a big mistake…,” said Dr Nguyen Hoang Tri, general secretary of the National Committee for the Man and Biosphere Program (MAB) in Vietnam, under UNESCO.


    A family lives on the bank of the Dong Nai River, where the Dong Nai 6 hydropower plant is planned to be built Photo: Tuoi Tre
    Tri made the statement in an interview with Tuoi Tre about the Dong Nai 6 and 6 A hydropower plants that are planned to be built in the Dong Nai Biosphere Reserve area, which includes the Cat Tien National Park.

    “Since the plan for building these two plants first appeared in the media, I, as well as many others from local to foreign organizations, have been very concerned about this issue,” Tri said.

    The reserve was recognized by UNESCO as the world’s 580th biosphere reserve on June 28, 2011 and has been highly valued by local and foreign scientists in terms of biological diversity, historical tradition and cultural space.

    In its recommendations on the issue of hydropower, UNESCO often mentions the conflict between the needs of development and the needs of conservation.

    Therefore, if the hydropower projects are carried out, this biosphere reserve will suffer the following impacts: the habitats of species will be divided and isolated, the landscape will be segmented, the ecological connectivity will be broken, and the ecological systems will be upset.

    Under such conditions many species will face further difficulties in living, seeking food and mating. Many of them, therefore, could face extinction.

    Moreover, in isolated and divided habitats, inbreeding – mating between biological relatives – will occur and this will result in genetic erosion that weakens the vitality of later generations, Tri.

    “We need to develop hydropower to have more electricity, but we cannot violate our international commitments in relation to biological diversity and conservation.

    “A hydropower plant can be relocated to a different location, but the biological diversity cannot,” Tri advised.

    “We often say ’development for conservation, conservation for development,’ which means economic development must be in harmony with environmental protection.

    “It is not a sustainable model of development if we insist on choosing concrete a as a replacement for green,” he said.

    Tri concluded that, “therefore the building of the hydro plants in the Dong Nai Biosphere Reserve will undermine the biological diversity in the reserve and affect the world tile of the reserve.”

    As previously reported, the Ministry of Natural Resources and Environment has requested that the project’s investor, Duc Long Gia Lai Group Joint Stock Company, review and perfect their environmental impact assessment report for the 6 and 6A hydropower plants before the ministry can verify and evaluate the report.

    ReplyDelete
  3. Nguyen Huynh Thuat (Nguyễn Huỳnh Thuật)December 11, 2012 at 11:17 AM

    The Standing Party Committee of the southern province of Dong Nai has asked the Politburo to intervene in stopping the construction of the Dong Nai 6 and 6A Hydropower Plants.



    Scientists survey the ecosystem in Cat Tien National Park where the Dong Nai 6 and 6 A Hydropower Plants have been planned (Photo: SGGP)

    According to the committee, if construction of Dong Nai 6 and 6A Hydropower Plants on the upper reaches of Dong Nai River takes place, there will be immeasurable and irreparable damage to the environment.

    The eco-system in the Dong Nai River valley and Cat Tien National Park will be severely impacted and the diversity and rich flora and fauna and forest cover of the entire area will be destroyed.

    The worst scenario will be the changing of the current course of the Dong Nai River which will directly affect the Bau Sau wetlands, recognized as a Ramsar site by the international treaty of the Ramsar Convention.

    At present, the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) plans to assess the conditions at Cat Tien National Park to decide if it can be recognized as a World Natural Heritage Site. On September 27, the Prime Minister ranked the National Park as a special National Relic.

    There is also a tremendous amount of fear among the local residents that the construction of both the 6 and 6A Hydropower Plants will increase flooding during the rainy season and bring about severe drought in the dry season, affecting the livelihood and cultural lives of all the people and financial losses for agriculture and seafood farming in the lower reaches of Dong Nai River.

    ReplyDelete
  4. Nguyen Huynh Thuat (Nguyễn Huỳnh Thuật)December 11, 2012 at 11:29 AM

    Introduction from Thuat SCT:
    Any endemic, endangered species such as Vietnam Rhino, Siemese Crocodile, Tiger, Elephants, etc. or goo human beings (good citizen, good intellectuals) may extinct soon:
    http://www.vfej.vn/en/2599n/himalaya-red-pine-trees-killed-because-they-can-treat-cancer.html
    Himalaya red-pine trees killed because "they can treat cancer"
    09/12/2012, 11:59:22 AM (GMT+7)
    (VietNamNet Bridge)-Red pine (taxus wallichiana zucc) which only grows in Lam Dong province is one of the rare species with the highest 10 – DB III content, an active element that can turn into taxol used in making up the medicine for cancer treatment.




    About 100 years ago, taxus wallichiana zucc was discovered in Da Lat City of Lam Dong province. Eighteen years ago, American scientists could prepare the medicine for cancer treatment from red pine.

    In Vietnam, red pine trees have also been hunted by poachers. However, the trees have been used only for making fine arts products and caskets.

    The precious plant species

    In 1994, the information that the US successfully prepared a medicine that can treat cancer stirred up the community of Vietnamese scientists, who recalled a discovery of foreign scientist H. Lecomte, who made it public in the book about Indochina’s flora. The scientist stated that he discovered a population of red pine with over 10 individuals in the primitive forest of Cam Ly in Da Lat City.

    Also in 1994, Dr Le Thi Xuan from the Biotechnology Institute, returned to Vietnam after a training course in the US with samples of red pine leaves and the information about the precious herb. Then Xuan, together with the scientists working in Da Lat, went to Cam Ly.

    “We were numbed when discovering that the forest area mentioned in H. Lecomte’s book had been devastated to give land to farmers to grow coffee,” Dr Duong Tan Nhut, Deputy Head of the Tay Nguyen Biology Institute, recalled the trip.

    Later, in mid June 1994, the scientists discovered a population of 25 trees with the length of 30-40 meters on a cliff mountain side on the height of 1500 meters. The population lived on an area of 1-1.5 square kilometers in the eastern part of the Lam Vien plateau.

    After Xuan sent samples to the US to Prof M. Shenluck, the world’s leading expert in red pine, she received a replied that the samples were exactly from the trees used to make the medicine.

    The red pine in Lam Dong province is an endemic species of Vietnam which has the concentration of 10 – DB III higher by ten times than the red pine in the US and hundreds times higher than Mexican trees.

    Red pine trees being hunted

    Over the last 15 years, universities, science institutes and forestry agencies have sent their staff to the deep forests to look for red pines. However, only some populations of red pines have been found, including the ones with just several trees, or tens of trees. The biggest population comprises of over 100 trees.

    Vo Danh Tuyen, Deputy Head of the Lam Dong provincial Forest Ranger Unit, said that the red pine populations have narrow disposition areas. They have been found only in Lam Dong province, while they have been growing very slowly. Therefore, they may get extinct and have been listed in the Vietnam’s Red Book as a species that needs special protection.

    However, the red pine still has been in the danger, as poachers have been hunting for the valuable trees. People believe that the dead people, if lying in red pine made caskets, would be able help and support their relatives to prosper in business.

    Nearly 10 red pine trees which were hundreds of years old in the Voi mountain area in Duc Trong district were chopped down in 2008. The scientists got angry when hearing that the number of the precious trees has been decreasing gradually, from over 100 trees to 70, 60 and 40 now.
    News

    ReplyDelete
  5. Nguyen Huynh Thuat (Nguyễn Huỳnh Thuật)December 11, 2012 at 11:31 AM

    Link: http://talkvietnam.com/2012/11/council-finds-report-on-hydropower-plants-peripheral/#.UMa0guRFWsQ
    "Council members assessing the environment impact report on Dong Nai 6 and 6A Hydropower Plants have said that the report does not clarify important and necessary details and leaves many issues unanswered.



    A view of Cat Tien National Park where construction of Dong Nai 6 and 6A Hydropower Plants is scheduled (Photo: SGGP)

    The members were speaking at a meeting hosted by the council on November 28 to discuss the environment impact report on the Dong Nai 6 and 6A Hydropower Plants. Based on opinion from experts, the council will draw final conclusions before submitting their assessment report to the Ministry of Natural Resources and Environment. According to environment experts, although investor Duc Long Gia Lai Group has prepared the report for the third time, it is still incomplete and very peripheral. They want the investor to clarify on details as to how the project will affect the upper and lower reaches of Dong Nai River and how it will impact the livelihoods of local residents–considered the two most important basic issues.Council members also asked the investor to research and make clear the possibility of reservoir educed-earthquakes when the plants are complete. Dr. Nguyen Ngoc Lung, chairman of the Forestry Science and Technology Association, said that the Dong Nai River already has 13 hydropower plants. The Government has issued orders for all the plants to synchronize with each other before releasing excess waters from their reservoirs.The Dong Nai 6 and 6A Hydropower Plants do not come under this order, therefore the investor must inform on how this serious issue will be tackled when flooding does occur, said Dr. Lung. Another matter that Dr. Lung put forward is why the report does not refer to electrical transmission lines and how these transmission lines will affect the surrounding forest area. The council is still unclear if the project is under current legal regulations as the hydropower plants are scheduled to be built in the Cat Tien National Park area. The park is a special national relic site, coming under the cultural heritage law and the biodiversity law.Mai Thanh Dung, head of the Department of Environmental Appraisal and Impact Assessment under the Ministry of Natural Resources and Environment, asked the investor and consultants of the project to continue to improve the environment impact report and make clear issues pointed out by the council members. The Ministry of Natural Resources and Environment will be the final decisive body to assess and accept findings of the environment impact report on the Dong Nai 6 and 6A Hydropower Plants. Related articles:Dong Nai seeks Politburo intervention to stop hydropower projects Environment impact to decide future of hydropower projects on Dong Nai river Dong Nai Province objects to hydropower plants"

    ReplyDelete